ΒΡΕΦΟΣ & ΥΓΕΙΑ

Η εντερική μικροχλωρίδα του βρέφους

Οι τρισεκατομμύρια μικροοργανισμοί που βρίσκονται  στο έντερο (συμπεριλαμβανομένων πολλών τύπων βακτηρίων) διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο στην υποστήριξη ενός ισχυρού ανοσοποιητικού και  πεπτικού συστήματος. Κατά τη γέννηση ενός  βρέφους, η εντερική μικροχλωρίδα του λαμβάνεται από τη μητέρα και από το γύρω περιβάλλον τους. Αρχικά, υπήρχε η εντύπωση ότι ένα νεογέννητο βρέφος είναι αποστειρωμένο. Νέα έρευνα καταδεικνύει ότι κάποια μικρόβια μπορούν να ταξιδέψουν μέσω του πλακούντα στο έμβρυο (1). Κατά τη διάρκεια της γέννησης, τα βρέφη που γεννήθηκαν κολπικά εκτίθενται κυρίως σε μικρόβια που προέρχονται από τη μητέρα, ενώ όσα γεννήθηκαν με καισαρική τομή φαίνεται να αποκτούν εντερική χλωρίδα κυρίως από το περιβάλλον (2). Το μητρικό γάλα είναι μια φυσική πηγή φιλικών βακτηρίων, με το bifidobacteria να είναι το κυρίαρχο είδος σε θηλάζοντα βρέφη (2). Τα δύο πιο κυρίαρχα είδη είναι το Bifidobacterium breve και Bifidobacterium infantis (3). Το μητρικό γάλα περιέχει επίσης φυσικό πρεβιοτικό (1), το οποίο είναι ουσιαστικά μια πηγή τροφής για τα ευεργετικά βακτήρια όπως bifidobacteria, απαραίτητο στέλεχος για την επιλεκτική αύξησή τους σε αριθμό και την ανάπτυξη του εντέρου του βρέφους.

lenny-sofa-gr

Ανοσία και η χλωρίδα του εντέρου

Ιδιαίτερα στα πρώτα χρόνια της ζωής, η σύνθεση της χλωρίδας του εντέρου επηρεάζει βαθιά την ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματος και την επικάλυψη του βλεννογόνου του εντέρου (1),(2). Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη, καθώς έως και το 70% των κυττάρων του ανοσοποιητικού βρίσκονται μέσα στο έντερο (4). Μια ισχυρή προστατευτική χλωρίδα του εντέρου και του ανοσοποιητικού συστήματος αποτελούν επιτακτική ανάγκη για την προστασία του βρέφους έναντι του κοινού κρυολογήματος, τις λοιμώξεις του αναπνευστικού, την μολυσματική διάρροια και άλλες παθήσεις του στομάχου. Η συχνότητα των αλλεργικών παθήσεων όπως το έκζεμα, το άσθμα και η αλλεργική ρινίτιδα είναι συνεχώς αυξανόμενη στην πρώιμη ζωή και σχετίζονται με μία αλλοιωμένη ή λιγότερο ποικιλόμορφη μικροχλωρίδα του εντέρου, μία διαταραχή του εντέρου και δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος (5).

Η χλωρίδα του εντέρου και η πέψη

Μια ισορροπημένη χλωρίδα του εντέρου είναι απαραίτητη για να βοηθήσει στην πέψη του γάλακτος, στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών, και μετά τη μετέπειτα εισαγωγή των στερεών τροφών, στις τακτικές κινήσεις ενός υγιούς εντέρου και στην επαρκή επένδυσή του με προστατευτικούς μικροοργανισμούς. Οποιαδήποτε ανισορροπία μπορεί να οδηγήσει σε πεπτικές παθήσεις όπως δυσκοιλιότητα, διάρροια, φούσκωμα, μετεωρισμός και κράμπες. Είναι σημαντικό το πεπτικό σύστημα να λειτουργεί αποτελεσματικά ούτως ώστε το βρέφος να είναι σε θέση να προσλάβει επαρκή θρεπτικά συστατικά, να αναπτυχθεί βέλτιστα και να μειωθεί ο κίνδυνος του πόνου που σχετίζεται με την κακή πέψη. Η χλωρίδα του εντέρου φαίνεται να είναι ανισόρροπη σε βρέφη που πάσχουν από κολικό (6). Συχνό φαινόμενο είναι ότι παρουσιάζουν λιγότερα επίπεδα ευεργετικών Lactobacilli με αποτέλεσμα να παράγουν πολύ λιγότερα αέρια απ’ότι τα πιθανά παθογόνα.

Η σύνδεση της χλωρίδας του εντέρου και του εγκεφάλου

Είναι ήδη ευρέως αποδεκτό ότι ο εγκέφαλος στέλνει σήματα στο έντερο, με αποτέλεσμα το άγχος και άλλα συναισθήματα να μπορούν να οδηγήσουν/ επιδράσουν σε διάφορα συμπτώματα του εντέρου. Ωστόσο, έρευνες  υποδεικνύουν ότι τα σήματα αυτά ταξιδεύουν επίσης και με τον αντίθετο τρόπο. Παρατηρείται πως τα γαστρεντερικά συμπτώματα σχετίζονται έντονα και με την πάθηση του αυτισμού (7). Επανειλημμένα έχει παρατηρηθεί ότι παιδιά με αυτισμό έχουν μη φυσιολογική  χλωρίδα του εντέρου (7). Έρευνες υποδεικνύουν ότι αυτοί οι παθογόνοι μικροοργανισμοί παράγουν τοξίνες (8) που θα μπορούσαν ενδεχομένως να διασχίσουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και να παρέμβουν στην ανάπτυξη του εγκεφάλου.

Η χρήση ζώντων βακτηριακών συμπληρωμάτων σε βρέφη

Έχει αποδειχθεί οτι τα ζώντα βακτήρια μπορούν να επηρεάσουν θετικά την ισορροπία της εντερικής χλωρίδας του βρέφους (6) και την ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματος (9), εμφανίζοντας υποσχόμενα αποτελέσματα στην πρόληψη και στη διαχείριση της διάρροιας και των αλλεργιών (10). Ζώντα βακτήρια που δίνονται σε βρέφη από τη γέννηση τους δείχνουν να αυξάνουν την αντίσταση στον βήχα και στο κοινό κρυολόγημα με αποτέλεσμα να μειωθεί η ανάγκη για χρήση αντιβιοτικών (11).

Σε πολλές μελέτες τα αποτελέσματα ποικίλουν και τα ζωντανά βακτηριακά συμπληρώματα συχνά δείχνουν να είναι πιο αποτελεσματικά ως πρός την πρόληψη έναντι της θεραπείας (12). Έχει παρατηρηθεί ότι στις φόρμουλες του εμπορίου δεν βρίσκουμε ζώντα βακτήρια, λόγω της απαιτούμενης υψηλής θερμοκρασίας του νερού η οποία τα καταστρέφει. Σε αντίθεση, μελέτες υποδεικνύουν ότι τα ζώντα βακτήρια θα πρέπει να προστίθενται στην φόρμουλα όταν φτάσει στην απαραίτητη και σωστή θερμοκρασία για να είναι έτοιμη προς κατανάλωση από το βρέφος.

learn-more-infantis-button-gr

Αναφορές

(1). Thum C, Cookson AL, Otter DE, McNabb WC, Hodgkinson AJ, Dyer J, Roy NC. 2012. Can nutritional modulation of maternal intestinal microbiota influence the development of the infant gastrointestinal tract? J Nutr.Nov;142(11):1921-8.

(2). Fanaro S, Chierici R, Guerrini P, Vigi V. 2003. Intestinal microflora in early infancy: composition and development.Acta Paediatr Suppl. Sep;91(441):48-55.

(3). Roger LC, Costabile A, Holland DT, Hoyles L, McCartney AL. 2010. Examination of faecal Bifidobacterium populations in breast- and formula-fed infants during the first 18 months of life. Microbiology. Nov;156(Pt 11):3329-41.

(4). Vighi G, Marcucci F, Sensi L, Di Cara G, Frati F. 2008. Allergy and the gastrointestinal system. Clin Exp Immunol.Sep;153 Suppl 1:3-6. 

(5). Ly NP1, Litonjua A, Gold DR, Celedón JC. 2011. Gut microbiota, probiotics, and vitamin D: interrelated exposures influencing allergy, asthma, and obesity? J Allergy Clin Immunol. May;127(5):1087-94.

(6). Savino F, Cordisco L, Tarasco V, Palumeri E, Calabrese R, Oggero R, Roos S, Matteuzzi D. 2010. Lactobacillus reuteri DSM 17938 in infantile colic: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Pediatrics.Sep;126(3):e526-33.

(7). West R, Roberts E, Sichel L, Sichel J. 2013. Improvements in gastrointestinal symptoms among children with autism spectrum disorder receiving Delpro® probiotic and immunomodulator formulation. J Prob Health. 1:1.

(8). Parracho HM, Bingham MO, Gibson GR, McCartney AL. 2005. Differences between the gut microflora of children with autistic spectrum disorders and that of healthy children. J Med Microbiol. Oct;54(Pt 10):987-91.

(9). Cross ML. 2002. Microbes versus microbes: immune signals generated by probiotic lactobacilli and their role in protection against microbial pathogens. FEMS Immunol Med Microbiol. Dec 13;34(4):245-53.

(10). Johnston BC, Goldenberg JZ, Vandvik PO, Sun X, Guyatt GH. 2011. Probiotics for the prevention of pediatric antibiotic-associated diarrhea. Cochrane Database Syst Rev. Nov 9;(11):CD004827.

(11). Kukkonen K, Savilahti E, Haahtela T, Juntunen-Backman K, Korpela R, Poussa T, Tuure T, Kuitunen M. 2008. Long-term safety and impact on infection rates of postnatal probiotic and prebiotic (synbiotic) treatment: randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Pediatrics. Jul;122(1):8-12

(12). Lee J, Seto D, Bielory L. 2008. Meta-analysis of clinical trials of probiotics for prevention and treatment of pediatric atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol. Jan;121(1):116-121.e11.