ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ

Αιτία και συμπτώματα

Το έκζεμα είναι μια πάθηση του δέρματος από την οποία υποφέρει το 10-20% του παγκόσμιου πληθυσμού. Με την εκδήλωση εκζέματος ή ατοπίας το δέρμα γίνεται κατά τόπους κόκκινο, λεπιοειδές και υπάρχει φαγούρα. Αυτό είναι αποτέλεσμα της φλεγμονώδους απόκρισης του δέρματος σε φυσικούς ή περιβαλλοντικούς ερεθισμούς. Οποιοσδήποτε μπορεί να εμφανίσει έκζεμα, αν και εκείνοι που έχουν οικογενειακό ιστορικό έχουν μεγαλύτερη προδιάθεση για τη νόσο.

Κανονικά, το δέρμα λειτουργεί ως φραγμός για την προστασία εναντίον των ασθενειών και των μολύνσεων. Η προστασία αυτή τίθεται σε κίνδυνο όταν η υπερευαισθησία σε εξωτερικούς ερεθισμούς προκαλέσει μία αρνητική ανοσολογική απόκριση, με αποτέλεσμα να έχουμε σχηματισμό εκζέματος. Όταν θεραπεύεται το δέρμα, οι τοπικές βλάβες από το έκζεμα πήζουν και μπορεί να φανεί ότι έχουν μια δερματώδη εμφάνιση, διαδικασία γνωστή ως λειχηνοποίηση. Αλλεργικές αντιδράσεις στα τρόφιμα, ιδίως τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα ζώα, τη σκόνη, τα καλλυντικά, καθώς και οι ιοί μπορούν να προκαλέσουν ένα επεισόδιο εκζέματος. Περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως το άγχος, μπορούν επίσης να προκαλέσουν μια αντίδραση. Αυτή η κατάσταση του δέρματος μπορεί να εμφανιστεί σε βρέφη, παιδιά και ενήλικες, σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος.

Έχει προταθεί ότι μερικοί άνθρωποι αναπτύσσουν ατοπικές νόσους, όπως την αλλεργική ρινίτιδα, το άσθμα και το ατοπικό έκζεμα, λόγω μεταβολών στη εντερική μικροχλωρίδα τους. Κατά συνέπεια τα προβιοτικά μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη και τη θεραπεία των ατοπικών διαταραχών, αλλάζοντας την εντερική μικροχλωρίδα. Μεταβολές στη σύνθεση της μικροχλωρίδας του εντέρου έχουν βρεθεί σε άτομα με ατοπικές νόσους, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπάρχει αλληλεπίδραση μεταξύ ειδικών στελεχών της μικροχλωρίδας και του εντερικού τμήματος του ανοσοποιητικού συστήματος που ευθύνεται για την ανάπτυξη αυτών των παθήσεων (1).

Πολλά παιδιά με αλλεργικές παθήσεις έχουν μια καθυστέρηση στην ανάπτυξη της μικροχλωρίδας του εντέρου κατά τον απογαλακτισμό. Σε μελέτη κατά την οποία πραγματοποιήθηκε διετής χορήγηση προβιοτικών συμπληρωμάτων με βακτήρια Lactobacillus spp. σε βρέφη με αλλεργικά συμπτώματα αμέσως μετά την γέννησή τους,  διαπιστώθηκε ότι όσα λάμβαναν ζωντανά βακτήρια είχαν τις μισές πιθανότητες να αναπτύξουν ατοπικό έκζεμα σε σχέση με εκείνα τα βρέφη που δεν έκαναν λήψη (2). Τα προβιοτικά είναι επομένως δυνητικά ωφέλιμα για την ωρίμανση του ανοσοποιητικού συστήματος του βρέφους. Η προσθήκη προβιοτικών στην καθημερινή διατροφή των παιδιών με αλλεργίες τροφίμων έχει βοηθήσει στη μείωση των συμπτωμάτων του εκζέματος.

Πρόληψη ατοπικών διαταραχών

Υπήρχαν ενδείξεις ότι τα βρέφη τα οποία διατρέχουν λόγω οικογενειακού ιστορικού κίνδυνο να αναπτύξουν ατοπική δερματίτιδα, μπορούν να επωφεληθούν από την λήψη προβιοτικών από τις μητέρες τους. Σε μία δοκιμή, τα προβιοτικά δόθηκαν σε γυναίκες πριν τη γέννα και στη συνέχεια τα ίδια προβιοτικά δόθηκαν στα βρέφη τους για έξι μήνες (3). Η συχνότητα εμφάνισης ατοπικού εκζέματος στην ομάδα που έπαιρνε προβιοτικά ήταν η μισή από την ομάδα του εικονικού φαρμάκου.

Είναι γνωστό ότι ο θηλασμός προσφέρει κάποια προστασία κατά της ατοπικής νόσου, όμως η λήψη προβιοτικών συμπληρωμάτων από την έγκυο και την θηλάζουσα μητέρα μπορεί να ενισχύσουν το ανοσοπροστατευτικό αποτέλεσμα. Συγκεκριμένα δόθηκαν συμπληρώματα ζωντανών προβιοτικών στελεχών σε μητέρες κατά τη διάρκεια της κύησης και της γαλουχίας και στη συνέχεια τα βρέφη τους ήταν υπό παρακολούθηση για τα επόμενα δύο χρόνια. Τα βρέφη των οποίων οι μητέρες είχαν λάβει προβιοτικά ήταν σημαντικά λιγότερο πιθανό να παρουσιάσουν ατοπικό έκζεμα (4).